Haber

‘İktidar muhalefet olursa koşa koşa anayasa değişikliğini onaylar’

ANKARA – CHP, ÂLÂ Parti, Saadet Partisi, DEVA, Gelecek Partisi ve Demokrat Parti’nin oluşturduğu Altılı Masa’nın kamuoyuna deklare ettiği ‘Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem Anayasa Değişikliği Önerisi’nin yankıları sürüyor.

Yargıdan temel hak ve özgürlüklere, yürütme organlarının yapısından Fevkalâde Hal şartlarına kadar 84 unsur ve 9 başlıkta değişiklik öngören Altılı Masa’nın anayasa teklifinin en tartışmalı başlığı ise cumhurbaşkanının seçilme yolu oldu. Cumhurbaşkanının bir periyot ve yedi yıl vazifede kalmasını öngören Altılı Masa, cumhurbaşkanının seçilme tekniğinde ise değişikliğe gitmedi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde olduğu üzere bu misyona seçilecek kişinin seçimle belirlenmesini önerdi.

Siyaset bilimci ve anayasa hukukçularına nazaran, cumhurbaşkanı halk tarafından seçildiği vakit parlamenter sisteme ters fiili durumlar her vakit olabilir. İster yetkili ister yetkisiz olsun seçimle belirlenen parlamento ve cumhurbaşkanlığı organları birbiriyle çatışabilir.

‘İSTER YETKİLİ İSTER YETKİSİZ OLSUN, İKİ ORGAN BİRBİRİYLE ÇATIŞIR’

Siyaset Bilimci Prof. Dr. Tanju Tosun’a nazaran Altılı Masa, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’de cumhurbaşkanını halk tarafından seçtirmenin dezavantajları üzerine gereğince çalışmamış. “Bir taraftan parlamenter sistemi güçlendiriyorsunuz, yapan güvensizlik oyuyla istikrarsızlığı engellemek istiyorsunuz ancak öbür taraftan halka seçtiriyorsunuz. Halka seçtirmenin münasebeti nedir” diye soran Tosun’a göre Altılı Masa’nın bu konuda ikna edici birtakım argümanları yok.

Bir tarafta sandıktan halk oyuyla çıkan bir parlamentonun, diğer tarafta da halk oyuyla, yetkisiz, sorumsuz cumhurbaşkanının olduğunu belirten Tosun, “Cumhurbaşkanını halka seçtirmeye yönelik tenkit getirenler, ‘Demokratik meşruluğa sahip iki organının olması durumunda ister yetkili ister yetkisiz olsun iki organ birbiriyle çatışır’ diyorlar” dedi ve kelamlarını şöyle sürdürdü:

“İstediğiniz kadar cumhurbaşkanı ‘yetkisiz’ deyin. Sandıktan 50+1 oyla çıkan cumhurbaşkanı düşünelim. Parlamentoda azımsanmayacak muhalefetle cumhurbaşkanının partisinin farklı olduğunu düşünelim. Bu durumda iki organ, ikisi de halktan gelen dayanak nedeniyle birbirleriyle çatışabilirler. Bu çatışmayı çözebilecek sistem var mı? Yok. Bu çatışmanın sistemin işleyişine fiili manada olumsuz tesiri olur mu? Olmaz ancak ülke siyasetini meşgul eder. Münasebetiyle bu risk. Bence parlamenter sistem, ister klasik ister güçlendirilmiş olsun cumhurbaşkanının parlamentodan seçilmesi parlamentonun gücünü daha da pekiştirir.”

Siyaset Bilimci Prof. Dr. Tanju Tosun


‘BUGÜNÜN İKTİDARI YARININ MUHALEFETİ OLURSA KOŞA KOŞA BU DEĞİŞİKLİĞİ ONAYLAR’

Siyaset Bilimci Tosun’a nazaran Altılı Masa’nın cumhurbaşkanı seçiminin halk tarafından yapılması teklifinin altında Cumhur İttifakı’nın ortaya atabileceği “propagandalar” yatıyor. Altılı Masa’nın, “Cumhurbaşkanı seçme hakkınızı elinizden alıyorlar”, “Milli iradeyi tecelli etme hakkını elinizden alıyorlar” üzere telaffuzların önüne geçmek için bu adımı atmış olabileceğini belirten Tosun, “Bir ürkeklik de var. Altılı Masa’nın teklifleri içerisinde en ürkek davrandığı değişikliklerden biri bu. Türkiye’de bir ulusal irade fetişizmi hâkim. Demokrasilerde sıkıntı, sandıktan çıkan iradeyi çok çeşitli kurumları da sistem içinde tesirli kılarak demokrasiyi inşa etmek. Ancak o denli bir sıkıntıları yok” diye konuştu.

Altılı Masa’nın anayasadaki değişiklik teklifine başka siyasi partilerin dayanak verip vermeyeceğine dair öngörüsünün ne olduğunu sorduğumuz Tosun, “Bugünün iktidarı yarının muhalefeti olursa koşa koşa bu değişikliği onaylar” dedi ve kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bugünün muhalefeti yarın iktidar olursa bu değişiklikleri yapma konusunda ne ölçüde kararlı olur bekleyip görmek gerekiyor. Çok güçlü bir yürütme ile yola devam etme riski de mevcut. Onu da büsbütün yok saymamak gerekiyor. Bugünün iktidarı yarın muhalefete düşerse parlamento içi ve dışı dinamiklerin lehine olacağı çok sayıda düzenleme var. Olması gereken bu mu değil. Mesela HDP mutlu değil bu düzenlemeden. Parlamentoda sayısal bir istikrar değişirse bu teklifler daha kapsayıcı ve demokratik bir istikamette geliştirilebilir.”

‘HALK TARAFINDAN CUMHURBAŞKANININ SEÇİLDİĞİ PARLAMENTER SİSTEM ÖRNEĞİ YOK DENECEK KADAR AZ’

Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Levent Köker’e nazaran Altılı Masa’nın cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi önerisi içinden çıkılması güç bir durum. Altılı Masa temsilcilerinin daha evvelki açıklamalarında parlamenter sisteme geçildiği takdirde cumhurbaşkanının Meclis tarafından seçileceğini söylediğini, ortak imzayla hazırlanan teklifte ise durumun tam aksisi olduğunu belirten Köker, “Altılı Masa’nın teklifinde cumhurbaşkanının halk tarafından seçilme adabının muhafazasını ben biraz siyasi tasalara bağlıyorum. Halk tarafından cumhurbaşkanının seçildiği parlamenter sistem örneği yok denecek kadar azdır” dedi.

Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem’de cumhurbaşkanının yetkilerinin sembolik olduğunu, icrai yetkisinin olmaması gerektiğini, bir çeşit onay mercii olduğunu belirten Köker, “Cumhurbaşkanının sembolik yetkilerle donatılması gerekir. O vakit bunu niçin halk seçiyor? Halk seçtiği vakit cumhurbaşkanının yetkileri kağıt üzerinde sembolik bile olsa, ‘Beni de halk seçti Meclis’i de halk seçti. Benim de en az Meclis kadar halka karşı sorumluluğum var, yetkilerimin bu biçimde kısıtlanmış olmasını ben kabul etmiyorum’ diyebilir. Biz zati bu sisteme bu yüzden gelmedik mi? Yani bunu neden değiştiremiyorlar mana veremiyorum” diye konuştu.

Anayasa Hukukçusu Prof. Dr. Levent Köker


‘HALK TARAFINDAN SEÇİLDİĞİ ZAMAN PARLAMENTER SİSTEME AYKIRI FİİLİ DURUMLAR HER ZAMAN OLABİLİR’

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2014 yılında halk tarafından seçildiğini, bugüne kıyasla yetkilerinin çok az olduğunu ve partisinden istifa ettiğini, halk tarafından seçilmesinin akabinde “Bu iki başlılık yaratır” dediğini hatırlatan Köker, “Siz şimdi anayasada kağıt üzerinde cumhurbaşkanının yetkilerini ortadan kaldırırsanız iki başlılık sorunu ortaya çıkmaz. Tayyip Erdoğan’ın halk tarafından seçilmesinden sonraki davranışları fiili bir iki başlılık yaratmak oldu. O yüzden problem çıktı. Halk tarafından seçilmek tek başına iki başlılık yaratmaz. Önemli olan cumhurbaşkanının yetkileri” dedi ve şöyle devam etti:

“Parlamenter sistem isteyenlerin cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesini değiştirmemeleri benim garibime gidiyor. Cumhurbaşkanı halk tarafından seçildiği vakit parlamenter sisteme ters fiili durumlar her vakit olabilir. Birinci üç sene olmayabilir lakin sonra olabilir. “

‘AK PARTİ, ‘BİZ DESTEK VERELİM’ DİYEBİLİR’

Altılı Masa’nın 2023’te anayasa değişikliği önerisini hayata geçirebilecek Meclis çoğunluğunu elde edebilmesinin önemli olduğunu, mevcut sistemde 600 milletvekilinden 360’ının desteğiyle değişikliğin referanduma götürülebileceğini, 400 milletvekilinin desteğiyle ise doğrudan değişikliği yapılabileceğini belirten Köker, “Yani bu zor bir süreç” dedi.

2023 seçimlerinde AK Parti’nin Meclis’teki çoğunluğu kaybetmesi, Altılı Masa’nın da adayının kazanması durumunda AK Parti’nin, “Tamam biz parlamenter sisteme destek verelim, revizyonlar olsun” diyebileceğini söz eden Köker, “Onlar da bu işe karşı çıkmayabilirler. Parlamenter sistemde Meclis çoğunluğuna hâkim olan bir siyasi parti varsa o partinin genel başkanı en az bugünkü cumhurbaşkanı kadar yetkilidir” diye konuştu.

.


‘ALTILI MASA’NIN TEŞHİSİ YANLIŞ’

Prof. Dr. Köker, Güçlendirilmiş Parlamenter Sistem teklifinin, bugünkü sıkıntıları aşmak için kâfi olmadığı görüşünde. “Bu öneriyi getirenler bugünkü sistemi meselelerin kaynağı olarak görüyorlar. Halbuki bugünkü sistem meselelerin kaynağı değil, çözülememiş bir sürü sorunun sonucu olarak ortaya çıktı” diyen Köker kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Türkiye kimi meselelerini çözemediği için, en başta da Kürt meselesini çözemediği için, bugünkü sisteme biz geldik. Hasebiyle Altılı Masa’nın teşhisi yanlış. Bugünkü sistem meselelerin sebebi değil, çözülemeyen sıkıntıların ürettiği bir sonuç. Sonucu sebep zannedip de bunu değiştirerek meseleleri çözeriz zannediyorsanız büyük bir yanılgı yapıyorsunuz demektir. Hasebiyle hangi sıkıntıların çözülemediğini, çözülemeyen hangi meseleler nedeniyle bu sisteme Türkiye’nin düşmüş olduğunu âlâ analiz edip, ona nazaran yaklaşım geliştirmek lazım. Parlamenter sistem Türkiye için hakikat olan ancak nasıl bir parlamenter sistem? Nasıl parlamenter sistem sorusunun yanıtı, ‘Hangi sorunları biz geçmişte parlamenter sistemin içinde çözemedik de bugünkü başkanlık rejimi ortaya çıktı’ sorusunu irdelemekte yatıyor. Fakat Altılı Masa bunu yapmıyor.”

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
adalar escort
arnavutköy escort
ataşehir escort
avcılar escort
bağcılar escort
bahçelievler escort
bakırköy escort
başakşehir escort
bayrampaşa escort
beşiktaş escort
beykoz escort
beylikdüzü escort
beyoğlu escort
büyükçekmece escort
çatalca escort
çekmeköy escort
esenler escort
esenyurt escort
eyüp escort
fatih escort
gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort
kağıthane escort
kartal escort
küçükçekmece escort
maltepe escort
pendik escort
sancaktepe escort
sarıyer escort
şile escort
silivri escort
şişli escort
sultanbeyli escort
sultangazi escort
tuzla escort
ümraniye escort
üsküdar escort
zeytinburnu escort
istanbul escort
istanbul escort